• Comments Off on

De wetenschappelijke benadering van effectieve communicatie

Om een sollicitatieprocedure succesvol te doorstaan moet een groot aantal sociale obstakels genomen worden. Bijna al deze obstakels hebben te maken met effectieve communicatie. Maar wat is effectieve communicatie nou precies?

Harold Lasswell gaf in 1948 al een wetenschappelijke benadering van communicatie. Hij stelde dat een communicatieve handeling kan worden ontleed tot een vijftal verschillende vragen. Deze vragen zijn:

  1. Wie?
  2. Zegt wat?
  3. Via welk kanaal?
  4. Tegen wie?
  5. Met welk effect? 

Om dit concept wat meer te verhelderen zullen we deze vragen (en de antwoorden hierop) bespreken in de context van een sollicitatiegesprek. Over het algemeen kun je uitgaan van de volgende situatieschets:

1. Wie?

In een sollicitatiegesprek is sprake van tweezijdige communicatie. Zowel de potentiële werkgever als de sollicitant kan vragen stellen. Toch zal het in de meeste gevallen de sollicitant zijn die communiceert.

2. Zegt wat?

De boodschap die de sollicitant wil communiceren, is waarom hij/zij aangenomen zou moeten worden, gebaseerd op de vragen die door de potentiële werkgever gesteld worden.

3. Via welk kanaal?

Het kanaal is in dit model vooral belangrijk wanneer het gaat om massacommunicatie via massamedia. In een sollicitatiegesprek zal het kanaal een persoonlijk of telefonisch gesprek zijn.

4. Tegen wie?

Wanneer ervan uitgegaan wordt dat de sollicitant de boodschap overbrengt aan de hand van vragen van de werkgever, is de doelgroep in deze benadering de werkgever en de organisatie achter het bedrijf.

5. Met welk effect?

In een sollicitatiegesprek is het normaliter het doel van de sollicitant de werkgever ervan te overtuigen dat hij aangenomen moet worden. De boodschap van de sollicitant kan uiteenlopende effecten hebben. Het beoogde effect van de zender (de sollicitant) is de ontvanger (de werkgever) ervan te overtuigen dat hij/zij aangenomen moet worden.

Bij de tweede en de laatste vraag kwam al een paar keer de term ‘overtuigen’ aan bod. De kernvraag in de overtuigende of persuasieve benadering van communicatie is: ‘Onder welke condities bereik je het beoogde effect bij de ontvanger?’

Communicatie via de centrale en de perifere route

Volgens het Elaboration Likelihood Model van Petty en Cacioppo (1984) zijn er twee manieren waarop individuen informatie verwerken: via de centrale route en via de perifere route. De centrale route houdt in dat je informatie verwerkt door vooral aandacht te schenken aan de inhoud van de boodschap. Hierbij kun je denken aan de kracht van de argumenten die een sollicitant geeft, of aan de logica van een bepaalde uitleg.

Wanneer je de informatie verwerkt via de perifere route, verwerk je de boodschap door aandacht te schenken aan ‘bijzaken’. Hierbij kan gedacht worden aan de hoeveelheid argumenten die iemand opnoemt of de manier waarop iemand spreekt.

Welke route bewandeld wordt, hangt af van de betrokkenheid van de ontvanger van de boodschap. Is de ontvanger betrokken, dan wordt de centrale route bewandeld. Wanneer de ontvanger niet betrokken is, dan verschuift de aandacht van de inhoud van de boodschap naar de eerder genoemde bijzaken.

De betrokkenheid van de ontvanger hangt af van in hoeverre de ontvanger betrokken wil zijn en kán zijn. Wanneer iemand niet gemotiveerd is, is de betrokkenheid laag. Door moeheid of stress kan de betrokkenheid eveneens beïnvloed worden.

Communicatie tijdens het solliciteren

Bij het overbrengen van een boodschap kun je vijf vragen stellen: Wie zegt wat via welk kanaal tegen wie met welk effect? Probeer bij het voorbereiden van een sollicitatiegesprek daarom deze vragen alvast voor jezelf te beantwoorden. Zo weet je van tevoren zeker dat je boodschap krachtig en helder overkomt.

Daarnaast is het belangrijk om te weten hoe je je toekomstig werkgever ervan kunt overtuigen dat jij degene bent die wordt gezocht. De wetenschappelijke benadering van overtuigende communicatie wordt uitgelegd in het Elaboration Likelihood Model. Ervan uitgaande dat de werkgever met wie je het gesprek voert betrokken is bij het gesprek, dien je dus voornamelijk goed na te denken over de inhoud van je verhaal en je argumenten. Daarnaast moet je ook zeker niet de ‘bijzaken’ vergeten.

Bronnen

Lasswell, H. (1948). The structure and function of communication in society. In L. Bryson (ed.), The communication of ideas (pp. 32-51).New York: Harper.

Petty, R.E., & Cacioppo, J.T. (1984). The effects of involvement on responses to argument quantity and quality: Central and peripheral routes to persuasion. Journal of Personality and Social Psychology 46(January), 69-81.

Over Perry Kroes

Sinds 2010 heb ik duizenden werkzoekenden geholpen om de baan van hun dromen te veroveren. Dit doe ik vrijwel uitsluitend digitaal: via deze website, email, telefoon, Skype en mijn e-books: ‘het sollicitatiebriefhandboek’ en 'het cv-handboek’. Ik geloof dat iedereen een baan verdient waar hij of zij gelukkig van wordt. Ook jij. Mijn missie is om jou deze baan te helpen veroveren.

Comments are closed.