• 6

Drie valkuilen van introverten tijdens het gesprek

Onlangs gaf ik een workshop Solliciteren voor introverten voor De Broekriem in Den Haag. Daar kwam de vraag aan de orde waarom je als introvert vaak zo’n hekel hebt aan sollicitatiegesprekken. De deelnemers gaven daarvoor de volgende redenen:

  • Ik vind het moeilijk om te zeggen dat ik ergens goed in ben
  • Ik heb bedenktijd nodig en daardoor lukt het me niet om snel een zinnig antwoord te produceren
  • Ik krijg altijd te horen dat ik niet enthousiast overkomt, terwijl ik dat wel ben
  • Ik krijg vaak te horen dat ik te aarzelend overkom

Wellicht herken je jezelf hierin, ook al ben je niet introvert. Logisch, want sollicitatiegesprekken roepen bij vrijwel iedereen spanning op. Bij introverten speelt echter meer dan deze ‘normale’ spanning.

De hersenen van introverte en extraverte mensen volgen verschillende denkprocessen. Bij extraverten vindt het denkproces in de buitenwereld plaats. Hun brein geeft er de voorkeur aan meteen te reageren op prikkels en nieuwe informatie. Het denkproces van introverten daarentegen vindt plaats in de binnenwereld. Als een introvert een prikkel krijgt, verwerkt hij die door naar binnen te keren en er op te broeden. Daarom heeft hij tijd en rust nodig om zijn gedachten te vormen.

Je voorkeur om te broeden op informatie maakt onder andere dat je als introvert tot doordachte oplossingen kunt komen. Dat is een in veel situaties een sterk punt, maar niet bij sollicitatiegesprekken! Dan leidt deze voorkeur al snel tot drie valkuilen. Gelukkig kun je die vermijden als je er rekening mee houdt in de voorbereiding:

1. Van binnen gebeurt van alles, de buitenwereld ziet niets

Wees je ervan bewust dat voor de buitenwereld niet automatisch zichtbaar is wat zich allemaal in jouw hoofd afspeelt. Het oprechte enthousiasme dat je van binnen voelt, kunnen andere mensen alleen maar zien als je er op een aansprekende manier over vertelt. Doe je dat niet, dan loop je het gevaar afwachtend of zelfs passief over te komen. Dat betekent dat je effectief moet communiceren: oogcontact maken, woorden gebruiken die enthousiasme en betrokkenheid uitdrukken, je lichaamstaal effectief inzetten. Maar ook betekent het dat je zelf het initiatief moet nemen door geïnteresseerde, relevante vragen te stellen.

2. Niet stellig durven zijn

Als introvert heb je de neiging om kwesties van alle kanten te bekijken en genuanceerd te zijn in je uitspraken. Hoe zorgvuldig ook, op anderen komt dat maar al te vaak onzeker of aarzelend over. Het is daarom heel belangrijk dat je jezelf aanleert om stelliger uit de hoek te komen. Dat is lastig, maar het is zeker mogelijk: oefening baart kunst. Neem dit mee in je voorbereiding op het gesprek. Train jezelf om in stellige termen over je ervaring, motivatie en sterke punten te vertellen.

3. Onsamenhangend vertellen

Als introvert moet je in je langetermijngeheugen graven om informatie te vinden. Dat maakt dat je in sommige situaties onsamenhangend vertelt. Dan vergeet je bijvoorbeeld te vertellen waar een gedachte vandaan komt, waardoor anderen je niet kunnen volgen. Of je denkt dat je iets gezegd hebt, terwijl je het alleen maar hebt gedacht. Ook kan het gebeuren dat je bepaalde kennis die je goed beheerst opeens bent vergeten. Dat alles maakt dat er voor de luisteraar een warrig en moeilijk te volgen verhaal uit komt. Ook daarom is een goede voorbereiding voor introverten extra belangrijk. En als je tijdens het gesprek niet meteen een antwoord paraat hebt, is er geen man over boord. Dan zeg je gewoon iets als: ’Ik ben even aan het nadenken over een voorbeeld uit mijn vorige functie om uw vraag goed te beantwoorden..’

Over Eline Sluys

Eline Sluys helpt als coach en trainer introverte mensen hun zichtbaarheid te vergroten op een manier die past bij hun specifieke, introverte aanleg. Daarnaast is zij docent communicatieve vaardigheden bij Hogeschool Windesheim.

  • Menno

    Beste Eiline,

    Dank voor deze tips.
    Ik kreeg onlangs de tip om te verwachten vragen en de antwoorden hierop vooraf op papier te zetten, hierdoor kun je uit je recente geheugen putten, waardoor het gemakkelijke wordt om samenhangend te antwoorden. Als je antwoorden voor jezelf op papier zet kun je ook gelijk oefenen met jouw tweede tip om stelliger te antwoorden!
    Vriendelijke groet,
    Menno Vet

    • Dat is absoluut een aanrader, Menno!
      Hartelijke groet,
      Eline

  • Sylvester Kooy

    Beste Eline, Ik herken mij hier wel in. Ik ben introvert, alhoewel ik al een stuk beter ben geworden in het verwoorden van mijn gedachten. Echter, ik ben ook hoog intelligent. Ik snap dus heel snel wat de bedoeling is en welke richting ze op willen gaan. Ik heb dus nooit vragen. Omdat ik alles al begrijp. Heb je daar ook tips voor?

    • Dag Sylvester,

      Bedankt voor deze interessante vraag. Dat je alles al snapt, wil nog niet zeggen dat je alles al weet. Je weet bijvoorbeeld niet hoe de mensen met wie je het gesprek voert, zelf aankijken tegen hun afdeling, team of functie. Daar kun je dus naar vragen. ‘Wat zijn in uw ogen de sterke punten van het team waar ik in kom te werken?’, ‘Wat is volgens u de grootste uitdaging waar uw afdeling nu voor staat’. ‘Wat spreekt u het meest aan in de manier van werken van de organisatie.’ Je kunt natuurlijk ook vragen stellen om te toetsen of jouw beeld klopt. Je kunt dan meteen laten zien dat je je huiswerk hebt gedaan en dat je snapt wat van belang is voor de functie. Dan zeg je zoiets als: ‘Ik begrepen dat hulpeldehup van belang is, kunt u daar meer over vertellen?’

      Hartelijke groet,

      Eline

  • Yvonne

    Als je hoog intelligent bent hebben mensen minder snel in de gaten dat je introvert bent. Er speelt zich wel een complexe gedachtengang af in je hoofd maar dat gaat zo snel dat mensen alsnog denken dat je snel reageert. Je kan deze intelligentie gebruiken om vooraf vragen voor te bereiden die breder gaan dan de functie. Natuurlijk heb je vrij snel door wat de functie-eisen zijn en hoe dat werkt maar hoe werkt de rest van het bedrijf, hoe werken de naaste afdelingen, hoe werkt de markt waarop ze zich begeven, hoe wordt de strategie bepaald. Je hoeft geen vragen te stellen die niet relevant zijn maar je kan wel laten merken dat je breder denkt dan je eigen functie waardoor samenwerken, werken in projecten beter zal gaan. Daarnaast is het van belang dat je nagaat of er voldoende collega’s zijn waar je nog iets van kan leren, die jou prikkelen. Een wijs man heeft altijd meer vragen dan antwoorden.

  • Rienk Schepers

    Ik herken veel van mezelf in je verhaal. Ook ik denk graag eerst na over een vraag alvorens met een antwoord te komen. Daardoor lijk ik in een sollicitatie afwachtend en onzeker over de antwoorden die ik geef. Wat ik probeer om mezelf voor te bereiden, is een gesprek vantevoren door te nemen en de verschillende verwachte scenario’s voor te stellen. In veel gevallen werkt dit prima, maar soms worden er toch hele andere vragen gesteld, of wordt er doorgevraagd waarop ik niet heb geanticipeerd. Dan raak ik alsnog erg onzeker en komen er hakkelende antwoorden. heb je nog een tip voor me, hoe hier in een gesprek mee om te gaan?