• 12

Een zwart randje

Zit jij thuis zonder werk? Dan is dit wellicht herkenbaar. Op ieder feestje moet je uitleggen hoe je dag er uitziet. Terwijl anderen verhalen over werk vertellen, voel jij je nutteloos. Een paar tips hoe je met deze situatie kunt omgaan.

Tijdens de eerste dag van mijn opleiding tot loopbaanadviseur werd aandacht besteed aan rouw en hoe je als coach dat proces zo goed mogelijk kunt begeleiden. Het verlies van een baan kan namelijk een behoorlijke impact hebben, praktisch maar ook emotioneel. Om verder te kunnen met je (werk)leven, zal je die ervaring een plekje moeten geven en het is fijn als je een begeleider hebt die je daarin kan ondersteunen. Toen ik me erin ging verdiepen, bleek er een overweldigende hoeveelheid literatuur te zijn over rouw en arbeid(smarkt). In mijn opleiding leer ik echter ook om alert te zijn op datgene wat níet verteld wordt. De artikelen en boeken die ik vond, gingen vooral over het ontslagmoment, maar ik miste de aandacht voor de nieuw ontstane situatie: het niet hebben van een baan.

Werkloosheid is een moeilijk onderwerp. Hoewel er tegenwoordig flexibeler aangekeken wordt tegen arbeid en ook andere werkvormen behalve ‘de vaste baan’ geaccepteerd worden, vindt de samenleving het lastig om te gaan met werklozen. Want wat doe je dan de hele dag? Heb je al zicht op een baan? Het is eigenlijk niet sociaal wenselijk om te antwoorden dat je nog aan het uitzoeken bent wat je wilt. En heb jij nog wel wat te melden ’s avonds aan de keukentafel? Je arsenaal aan anekdotes wordt flink ingeperkt. Om nog maar te zwijgen over het feit dat je geen inkomsten meebrengt. Regelmatig hoor ik dat mensen zich schuldig en machteloos voelen omdat zij nu niet bijdragen aan het realiseren van toekomstplannen en hun partner ineens alleen verantwoordelijk is voor de kosten van levensonderhoud.

5 tips om hiermee om te gaan

Al deze gevoelens zijn volkomen begrijpelijk en het is belangrijk ze serieus te nemen, maar als je er te lang in blijft hangen kunnen ze je verlammen. Dus, wat doe je eraan?

1. Vraag je af wat thuiszitten met jou doet.

Kan je er vrede mee hebben, of baal je? Waarom? Wat zegt dat over jou en je werkethos? Misschien vind je dat je nu niet aan de maatschappelijke verwachtingen voldoet en werk je je normaal gesproken het schompes? Is dat een overtuiging die je mee wilt nemen naar een nieuwe baan, of wil je dat graag veranderen? In dat laatste geval is dit je kans om eens rustig te oefenen!

2. Praat met de mensen om je heen.

Spreek uit dat je je schuldig voelt en vraag hoe de ander er tegenaan kijkt. Maak een concreet plan van aanpak en afspraken. Hoeveel sollicitaties wil je versturen per maand, met wie ga je netwerkgesprekken voeren? Zorg dat je weet hoe lang je het uithoudt zonder inkomen. Dan weet je namelijk ook hoeveel tijd je hebt om je droombaan te zoeken, en wanneer het moment aanbreekt dat je alles moet aangrijpen. Door daarover te communiceren, creëer je duidelijkheid en voorkom je onrust bij jezelf en je omgeving.

3. Zorg voor een dagritme.

Kom op tijd je bed uit en formuleer per dag een doel, of dat nu solliciteren is, sporten, of het bezoeken van de dierentuin met je kinderen. Voorkom dat de dag een eindeloze verzameling uren wordt waaraan geen einde lijkt te komen.

4. Ga vrijwilligerswerk doen.

Ga helpen bij de voedselbank, of voorlezen op de lokale basisschool, maar zorg dat je buitenkomt en mensen spreekt. Dat geeft je zelfvertrouwen en een nieuw netwerk dat kan helpen in je banenjacht. Bovendien doe je er vrijwilligersinstanties én het UWV (van hen krijg je een juichende brief als je doorgeeft dat je je inzet voor de medemens) een enorm plezier mee.

5. En tot slot de allermoeilijkste: probeer er ook af en toe van te genieten.

Het nutteloze gevoel is heel begrijpelijk en herkenbaar, maar werkloosheid heeft ook fijne kanten. Hoe vaak kan je nou op dinsdagmiddag een filmpje pakken, gewoon, omdat het regent? Gun jezelf dat ook af en toe, zodat je daarna met nieuwe inspiratie en energie met je volgende sollicitatie aan de slag kunt.

Over Juliette Kars

Juliette is een praktische, resultaatgerichte loopbaancoach, die graag mensen ondersteunt om zich zo goed mogelijk te profileren op de arbeidsmarkt. Ze combineert een baan bij een thuiszorgorganisatie met opdrachten als loopbaancoach, en schrijft blogs over o.a. carrièreontwikkeling en solliciteren.

  • Marjan

    Gelukkig hebben wij als 60+ nog veel andere onderwerpen te bespreken op een feestje. Mocht er al over gesproken worden dan is het juist uit belangstelling. Gelukkig niet hoe ik mijn dag doorbreng.
    Ze weten dat ik druk ben en mezelf goed kan vermaken. Maar ook, hoe stond je voorheen in het leven. Ging jij ook met een grote koffer vol werk in een auto van de zaak naar huis met je hoofd nog bij alle projecten die liepen.. Of kon je tijdens je rit naar huis al afstand nemen van je werk zodat je op een andere manier je familie begroette na werktijd.
    En ja, je voelt je inderdaad machteloos omdat een ander een einde heeft gemaakt aan jouw werkbare leven. Dat had je liever zelf in de hand gehouden. Het is zo jammer, dat je niet meer mag doen waar je goed zo goed in bent/was! Gelukkig is er nog veel vrijwilligerswerk waar mensen nog blij met je zijn.
    Maar ondertussen – Er wordt aan je getrokken en dat geeft een onrustig gevoel. Misschien zou je je er wel bij neer kunnen leggen dat er geen job meer voor je is na je 62e jaar. Maar de overheid wil dat we blijven werken tot 66-67 of misschien nog wel later. Er komen vragen; hoe ga je dit financieel oplossen? Wat had je andere plannen voor je pensioengerechtigde leeftijd? Wat had je een mooie spaarpot voor dit alles bij elkaar!
    Soms denk ik, maak een andere regel voor alle 55+ en geef ze na 40 jaar werken voor dit land een beetje rust. Ook wij hebben gespaard in die grote pensioenpot voor onze ouders. Moeten we nu ook nog sparen voor onze kinderen die we op weg hebben geholpen om te studeren zonder lening?
    Je durft het niet meer uit te geven, bang voor alles wat nog zo onduidelijk is!

  • Ton Notermans

    De tips herken ik allemaal. met name regelmaat en durven genieten zijn heel cruciaal.
    Ik persoonlijk vind het belangrijk om op de een of andere manier een maatschappelijke bijdrage te leveren. Het financiële aspect hiervan is voor de ene persoon belangrijk, voor de andere niet. BEGIN GEWOON, JE ZIET DAT JE EEN HELE ZINVOLLE BIJDAREG KUNT LEVEREN VOOR DE MERSNHEID.

    HEEL VEEL SUCCES

  • Paula

    Ik ben het eens met Marjan. Ook ik voel me echt niet nutteloos, maar machteloos. Ik ben een bezige bij naast klussen aan mijn woning heb ik genoeg hobby’s en vriendinnen, en ook nog de verantwoording voor mijn zoon. Ik vind het als een belediging klinken “nutteloos ” het geeft aan hoe je door sommige andere mensen gezien wordt. Ik ervaar het wel in het gedrag bij sommige mensen in mijn omgeving, sommige vermijden mij en weten zelfs niet hoe hiermee om te gaan of sommige zijn zelfs jaloers, en zeggen tjonge jonge zou willen dat ik ook al thuis kon zijn lekker beetje tuinieren en in de zon zitten. Het klinkt echt min! Ze vergeten even dat ik hier niet voor gekozen heb en begrijpen niet dat het mij niet lukt een nieuwe baan te vinden . Ik krijg wel eens vragen als solliciteer je wel genoeg. Dit soort opmerkingen raken mij echt, en dan besef ik dat ze geen flauw benul hebben van deze wereld. Ja ik voel me machteloos dat ik naar 36 jaar werkzaam te zijn geweest afgeschreven wordt door de maatschappij, Terwijl ik graag werken wil en nog 10 jaar moet!! Van deze regering. Triest dat ik te horen krijg dat ik val onder de categorie nutteloos, dat betekent dus ook dat je na je pensioen ook ervaren wordt als nutteloos? Want je werkt dan immers niet meer, nee ik vind de vraagstelling niet positief klinken, maar eerder de verkeerde stigmatiserende gedachten gang die ik al ervaar bij velen.

  • Oeps, lees ik daar: ,,rouwverwerking?” weet men dan niet het verschil tussen een dierbare verliezen en een baan verliezen? Waarom zou ik als 62-jarige na een arbeidsverleden van 43 jaar me nog moeten verontschuldigen of verklaren dat ik er niets aan kan doen dat ik nu werkloos ben.

    Nu eenmaal de klopjacht op de oudere werkloze is begonnen die op ,,kosten” van de jongere werkende (hoorde ik laatst op een verjaardagsfeestje) een van een ,,heerlijk leventje aan het genieten”, is vraag ik me af of niet beter de man/vrouw van 35-55 jaar die nog de zorg van kinderen hebben niet meer recht hebben op een baan dan wij zestigers.

    Overigens is de hypocriete houding van de politiek die z.g. zo begaan zijn met de oudjes louter een financiele, n.l.: bezuinigen en echt niet hun zorg of die oudere man/vrouw zich wel gelukkig voelt in onze flexibele arbeidsmarkt.

  • Hans van Brakel

    “Rouwverwerking” omdat je je baan verliest beleefd iedereen weer anders. Iedere situatie is weer verschillend en persoonlijk. Waar ik het wel mee eens ben is de hypocriete houding van de politiek , behalve de financiele kant van het verhaal ( de bezuinigingen) ook nog eens een totaal verkeerde voorstelling van de werkelijkheid weergeeft,( onlangs een uitspraak van een VVD politicus) door te stellen dat de ” oudere werkeloze meer aan zelfredzaamheid moet doen” dus vervolgens het probleem bij diezelfde werkeloze oudere neerlegt. Diezelfde politici die nu roepen dat “de economie weer aantrekt” wat op zichzelf natuurlijk toe te juichen is , maar geen banen schept. Integendeel de werkeloosheid stijgt
    maar de winsten van de bedrijven nemen weer toe, maar worden niet omgezet in werkgelegenheid. De gevolgen van de ongebreidelde bezuinigingsdrift van de afgelopen jaren blijven ons , maar ook zeker de oudere werkeloze nog lang achtervolgen!

  • Brigitte

    Ik heb aan het commentaar van Paula niets meer toe te voegen! Ik ervaar hetzelfde!

  • Volgens mij moet je niet te veel aan trekken van wat andere vinden! Ook hun goed bedoelde adviezen moet je met een paar korreltjes zou nemen!!!
    De vijf punten kan ik mij wel in vinden. Als je tijd hebt ingepland om werk te zoeken en je hebt je “taken” voor die week gedaan, dan moet je natuurlijk ook even kunnen ontspannen en proberen te genieten. Anders kun je je ook niet opladen om weer verder te gaan….

  • angel

    Het is meer een collectief oordeel dat je zonder baan in de rouw zou moeten zitten. Het is juist een heel goed moment om aandacht aan je bewustzijn te geven ipv aan een bedrijf waar je eruit geflikkerd bent omdat de bovenste laag nog meer geld wil hebben. Word wakker, leef je eigel leven en waardeer jezelf en alles wat je doet. Kijk eens op de side wijwordenwakker.org en wanttoknow.nl .
    Als je waardering en invulling van buiten nodig hebt blijf je een slachtoffer van het systeem. Wij zijn hier om invreugde en liefde te leven, met respect voor elkaar maar in de 1e plaats voor onszelf. Zolang de elite dat niet hebben krijgen wij dat ook niet op de werkvloer. Stem voor het basisinkomen! Daardoor heb je meer vrijheid om werk te doen waar jij goed in bent, goed voor de economie en eerlijker verdeeld.

  • Sally

    Ik ga vrijwilligerswerk doen, Oh ja, eerst hebben ze me ontslagen omdat ze goedkopere krachten wilde en ik had gesolliciteerd wederom later weer, toen ze weer personeel vroegen maar werd niet aangenomen, geen goede ervaring had ik zeiden ze… enz en nu in de bijstand beland mag en kan ik er wel vrijwilligerswerk gaan doen. Dat doe ik met veel plezier, er is maar één maar; Ik er graag eerlijk voor betaald krijgen! Maar dat gaat niet meer in het systeem want het is verplicht vrijwillig zeg maar. En mijn neef gaat de tuin van Alexander en Maxima doen, die van 59 miljoen, ook vrijwillig. Is toch te gek! De tuin van de koning, wie weet ontmoet hij ze wel!. Helemaal leuk toch!?

  • Jan

    Ook ik ben van het ene op het andere moment werkeloos geworden en dat hakte er behoorlijk in kan ik je vertellen. Ben nu ruim een jaar verder en solliciteer op alle functies die aansluiten bij mijn profiel maar word constant afgewezen. Krijg ook een beetje het gevoel dat de mensen in mijn omgeving het idee hebben dat het aan mij ligt dat ik geen baan kan vinden. Wat mensen die niet in deze situatie zitten volgens mij niet begrijpen is dat leeftijd toch echt een heel groot struikelblok is. Krijg nu constant afwijzingen dat ik niet genoeg ervaring heb…………. Nou ja zeg. Heb het afgelopen jaar een hbo opleiding gedaan, doe vrijwilligerswerk, laat me adviseren door experts etc etc. Maar kom gewoon niet door de selectie, word bij voorbaat al afgewezen. Heb soms liever dat men toegeeft dat ik te oud ben, dan hoef ik niet aan mijn vaardigheden te twijfelen. Want naast het rouwproces van het verliezen van mijn baan vind ik het solliciteren een grote vernedering en ik moet oppassen dat ik niet depressief ga worden. Niemand in mijn omgeving heeft in de gaten dat ik geestelijk en lichamelijk (door de vele slapeloze nachten) helemaal op ben. Ik heb ook het gevoel dat ik toneel moet spelen en mij groot moet houden, want het is tenslotte maar werk en ach zoveel vrije tijd is toch lekker……..en het allerergst zijn nog de reacties dat als je maar wil, het wel gaat lukken.

  • angel

    Lieve Jan,
    Waarom zou je je gek laten maken door anderen!? Leven zij in jouw leven? Voor wie doe je dit alles? Speel geen rol want je raakt dan steeds verder van jezelf verwijderd. Wees jezelf, erken jezelf en eer jezelf. Buiten jouw zal je die dingen toch niet vinden. Verdiep je eens in de TAO? wellicht gaat dat je rust geven. Leef in het Nu, doe je best en meer kan je niet doen. Jij loopt voorop, net als ik werkloos, en de mensen die oordelen en vinden dat jij zus en zo moet doen. Die komen zichzelf nog tegen! Besteed tijd en aandacht aan jezelf. Weet dat je hier bent om in liefde te leven en niet om nachten wakker te liggen. Echt, ik vind het zo zonde dat je dit jezelf aandoet. Lees eens wat op wijwordenwakker en probeer te gaan leven in het Nu. Echt TAO is een mooie inspiratie. Ik wens je het beste! En het beste is niet altijd een baan, geloof me.
    Believe, Trust en Love in yourself.

    • jan

      dank je Angel voor je input. ik weet ook wel dat ik me niet gek moet laten maken, maar ja tussen denken en doen zit een wereld van verschil. ik wil zo graag, ben nog nooit werkeloos geweest. en ik moet wel mijn eigen hypotheek betalen. nu kan ik dat nog wek, maar wat als het zoo door blijft gaan? ik weet ook dat ik me daar nu alvast geen zorgen over moet maken, want komt tijd komt raad.
      wat ik wel weet nu is dat ik pakweg 15 jaar te laat ben geboren.