• 0

Stress voor een sollicitatiegesprek: hoe is dit te verminderen?

Uiteraard is het spannend om naar een sollicitatiegesprek te gaan: je wilt immers graag de baan waarop je gesolliciteerd hebt. Dat kan spanning oproepen, genoeg om scherp te zijn of teveel waardoor je juist minder presteert.

Hoe werkt dat nou precies met die spanning en stress?  

Toen we heel vroeger nog in berevellen rondliepen en in grotten woonden, was het leven pas echt gevaarlijk: je kon namelijk zo maar enge beesten tegenkomen, die het op jouw leven gemunt hadden. En dan maakt je lijf zich klaar voor 2 reacties: vechten of vluchten.

In beide gevallen gebeuren er fysiek ongeveer dezelfde dingen: Het hormoon adrenaline komt vrij, ook wel vlucht- of vechthormoon genoemd. Met als gevolg: de bloeddruk gaat omhoog, de hartslag stijgt, de spieren spannen zich, de longblaasjes verwijden zich en de ademhaling wordt sneller, de spijsvertering komt op een laag pitje te staan, de keel knijpt samen, de handen worden koud, het zweet breekt uit. In een fractie van een seconde is je lichaam klaar voor actie: vechten of vluchten.

Deze automatische respons kennen we nog steeds in de huidige tijd: als er ‘gevaar’ dreigt, maak je voordat je het zelf in de gaten hebt je lijf gereed. Dit ‘gevaar’ kan reëel zijn: als je oversteekt en er komt een auto op je afscheuren, is vluchten een hele handige reactie; als je door een agressief persoon wordt bedreigd is ook vluchten of vechten erg adequaat.

Maar ons lijf reageert ook zo, als er geen reëel fysiek gevaar is. Wel is er sprake van door jezelf ervaren psychologisch gevaar: een presentatie voor een zaal met 500 mensen, een beoordelingsgesprek met je leidinggevende of bij een sollicitatiegesprek.

Op zich is stress niet erg: de veranderingen in je lijf geven je meer kracht en uithoudingsvermogen. Ook je reactievermogen en je focus nemen toe. Het houd je dus scherp en gefocust; erg handig bij sollicitatiegesprekken. Maar als je te ver doorschiet, helpt het je niet meer.

Er zijn twee richtingen om je teveel aan stress aan te pakken: door ontspanning en de aanpak van negatieve gedachten. Beiden zullen hier worden belicht.

Methode I tegen stress: leer ontspannen

Hier volgen enkele tips die je makkelijk kunt oefenen en ter plekke voor je sollicitatie nog kunt uitvoeren. Bijvoorbeeld vlak voordat je het gebouw binnenstapt of door bijvoorbeeld nog even snel naar het toilet te gaan.

Tip 1: Ontspannen door adem te halen

Mensen zijn geneigd om als ze druk zijn of gespannen steeds hoger te gaan ademhalen. Dus niet lekker onderin de buik, maar hoog op de borst. Dat is een oppervlakkige, snellere en onrustigere ademhaling. Waar adem jij op dit moment?

Je kunt spanning in je lijf heel goed weghalen door bewust terug te gaan naar een diepe buikademhaling. Dat voelt ook veel lekkerder. Leg je hand op je buik en adem daarnaar toe.

Tip 2: Van fronsen naar glimlachen in seconden

Een makkelijke manier om spanning weg te halen is het trekken van een verbaasd gezicht:

Trek je wenkbrauwen licht op, maak je ogen wat groter en kijk verbaasd.

Spanning die zich in je gezicht en voorhoofd heeft opgehoopt raak je dan wat kwijt. Bewust een grijns of brede glimlach maken helpt ook.

Tip 3: Een kleine gezichtsmassage

Strijk met je vingertoppen over je wenkbrauwen- stevig drukken- van je voorhoofd naar je achterhoofd. De spanning die zich in de loop van de dag heeft opgehoopt, wrijf je dan los. Wrijf vervolgens zachtjes aan beide kanten van de brug van je neus en rond je ogen.

Tip 4: Val bijna in slaap…

Sla de oogleden heel langzaam neer. Neem er echt een paar seconden voor. En hou ze even dicht, voordat je ze weer langzaam opslaat. Door de gezichtsspieren te ontspannen, krijg je een gevoel van rust. Herhaal dit een paar keer.

Methode II tegen stress: aanpak negatieve gedachten

Het is vaak niet de situatie die maakt dat je stress voelt, maar de manier waarop je over de situatie denkt. Dus niet de sollicitatie op zich bepaalt de mate van spanning bij je, maar de manier waarop je tegen deze sollicitatie aankijkt. Dit is geen oproep om tsjakka te denken en hardop tegen jezelf te roepen dat je alles kunt. Nee, waar het wel om gaat is realistisch blijven denken.

Ga maar na: als je bedenkt dat alles van deze ene sollicitatie afhangt en dat je totaal mislukt bent als je niet wordt aangenomen, dan is deze gedachte:

  1. niet realistisch, en
  2. levert je veel meer stress op dan nodig.

Bedenk je dat je graag deze baan wilt, je je goed voorbereidt hebt op het gesprek en ook weet dat er meer sollicitanten zijn, dan is deze gedachte:

  1. realistisch, en
  2. de spanning op een gezond niveau.

Kenmerken van niet-realitische gedachten

Niet realistische gedachten hebben een aantal kenmerken. Ze zijn vaak absoluut en generalistisch: altijd, nooit, iedereen, niemand zitten er vaak in. Ze zijn bovendien dwingend door woorden als moeten, behoren, kan niet en mag niet. En tot slot ze helpen je niet je doel te bereiken. Een irrationele gedachte is een soort “denkfout’. De gedachte bevat een overdrijving, onnauwkeurigheid, onjuistheid of veralgemenisering en komt niet overeen met  de werkelijkheid.

Daag negatieve niet-realistische gedachten uit om ze terug te brengen tot een realistisch niveau. Vervang “dit kan nooit goed gaan” door “het is lastig om er uit te springen tussen 50 sollicitanten, maar ik heb echt wat te bieden”. Of “ik doe mijn best om het goed te laten verlopen en als het op niets uitloopt is dat jammer, erg jammer zelfs, maar ik ga er niet dood aan”.

Lukt het je om meer realistische gedachten te hebben als je een sollicitatiegesprek instapt, dan zul je je ook wat meer kunnen ontspannen en kun je meer gefocust zijn op je doel: die baan binnenhalen of in ieder geval het 2e gesprek.

Wil je hier meer over weten?

Een heel handig boekje is: Beren op de weg, spinsels in je hoofd van Theo IJzermans.

Over Ineke Winters

Ik ben actief als trainer/coach voor professionele en persoonlijke ontwikkeling om medewerkers en organisaties verder te helpen hun doelen te bereiken. Ik richt me vooral op communicatie en gedrag op de werkvloer. Heel specifiek help ik introverte mensen om zichtbaar te blijven in hun werk zonder zichzelf te verliezen.