• 1

Van ‘baanzekerheid’ naar ‘werkzekerheid’: Hoe je voor te bereiden op een flexibel wordende arbeidsmarkt

De arbeidsmarkt verandert sterk op het moment. We moeten langer doorwerken, hebben minder vaak een vast arbeidscontract en zullen vaker van baan naar baan hoppen. Deze ontwikkelingen zullen voorlopig nog wel even stand houden. Volgens directeur Human Resources bij Enexis Paul-Peter Feld dienen we ons te realiseren dat in de arbeidsmarkt van de toekomst iedereen met een vaste dienstbetrekking een ‘baanhorizon’ heeft voor slechts 15 jaar en daar zullen we op moeten anticiperen. Dit betekent dat we ‘duurzaam inzetbaar’ moeten blijven door continu te investeren in onszelf. We moeten blijven leren, onszelf blijven ontwikkelen en blijven groeien om die horizon voor onszelf uit te schuiven en verzekerd te zijn van werk. Niet stilstaan, maar in beweging blijven is het motto. Dat geldt natuurlijk minstens zozeer voor het groeiend aantal mensen met een tijdelijk arbeidscontract. Ook die zullen moeten anticiperen op het uitoefenen van meerdere soorten banen, die elk een eigen accent zullen leggen op de benodigde vaardigheden.

Van ‘baanzekerheid’ naar ‘werkzekerheid’

Niet ‘baanzekerheid’, maar ‘werkzekerheid’ zal het toekomstige doel zijn volgens Ton Wilthagen, hoogleraar Institutionele en Juridische Aspecten van de Arbeidsmarkt aan de Universiteit Tilburg. Dit laatste is volgens Wilthagen “de zekerheid om werk te vinden en te behouden en jezelf verder te kunnen ontwikkelen op de arbeidsmarkt, maar niet noodzakelijk in dezelfde baan”. Onder druk van globaliseringsprocessen, de noodzaak tot flexibilisering en een verhoogd aanpassingsvermogen zal de baanzekerheid steeds meer van mensen worden afgenomen. Vaste contracten worden steeds zeldzamer en zogeheten ‘flexklussen’ nemen steeds meer toe. ‘Werkzekerheid’ incalculeert het mogelijk risico tot verlies van werk, maar houdt ook rekening met de ontwikkelings- en doorstroomkansen van mensen.

Daarin is deels een rol weggelegd voor de werkgever, die volgens Wilthagen af zou moeten van de gedachte dat een bijdrage aan de toekomst van hun werknemers buiten hun eigen bedrijf hen niets oplevert. Pas dan kunnen op lange termijn vruchten worden geplukt van deze nieuwe economische orde. Mijn eigen mening is bovendien dat we mensen die nu buiten de deur worden gezet vanwege inkrimping straks weer hard nodig zullen hebben met het oog op de vergrijzing. Ook om die reden is het naar mijn mening belangrijk te blijven investeren in de kennis en vaardigheden van werknemers, zelfs als ze ‘tijdelijk’ onderdak vinden bij een andere werkgever. Behalve de werkgever is ook de werknemer zelf volgens Wilthagen verantwoordelijk voor zijn ontwikkelings- en doorstroomkansen en moet deze verder leren kijken dan zijn huidige baan lang is.

Op weg naar een duurzaam inzetbare werknemer

Duurzaam inzetbaar zijn is uiteraard niet vanzelfsprekend. Volgens Feld vereist dit reflectie, discipline, doorzettingsvermogen, kwetsbaarheid en inzet. Het eigen kapitaal dat we hierbij kunnen inzetten is een mix van onze kwaliteiten, talenten, potentieel, enthousiasme, passie, energie, bevlogenheid, verbeeldingskracht, drijfveren en waarden. Benutten we deze middelen goed, dan komen we verder en ontwikkelen we onszelf tot een meer flexibele werknemer die beter opgewassen is tegen de uitdagingen die de arbeidsmarkt ons biedt, nu en in de toekomst. Hieronder volgen een aantal tips die je daarbij kunnen helpen.

Vier tips om meer ‘duurzaam inzetbaar’ te worden:

Kijk vooruit

Ook al ben je tevreden met waar je nu zit, houd rekening met toekomstige ontwikkelingen op je werk die je dwingen verder te kijken en misschien een andere richting in te slaan. Ook als je geen baan hebt, is het goed te anticiperen op waar je in de toekomst terecht zou willen komen en kansen te pakken die je in die richting verder helpen.

Blijf jezelf ontwikkelen

Sta niet stil, maar verken alvast nieuwe mogelijkheden en nieuwe terreinen die je interessant vindt. Pak eens een interessante cursus of training mee die niet direct in het verlengde ligt van je huidige baan. Ook als je werkloos bent is het belangrijk te blijven investeren in jezelf en zoveel mogelijk extra vaardigheden te ontwikkelen die passen bij de banen die je het meest ambieert (wat bovendien je drive voor die banen nog eens extra ondersteunt). Als je nog niet precies weet welke vaardigheden je allemaal nodig hebt voor die ene baan, inventariseer dan eerst bij mensen uit het werkveld zelf.

Onderzoek jouw eigen ‘kapitaal’

Onderzoek jouw eigen ‘kapitaal’ dat je kunt inzetten om jezelf tot flexibele werknemer te ontwikkelen. Onderzoek bijvoorbeeld waar je talenten, waarden en drijfveren liggen. Waar je enthousiast van raakt en hoe je meer uit je potentieel kunt halen. Kennis van al deze dingen wijzen op mogelijke terreinen die je zou kunnen verkennen of toekomstige richtingen die je in zou kunnen gaan.

Werk bewust aan je eigen ‘merk’ op de arbeidsmarkt

De ontwikkeling die je doormaakt als individu en op je werk mag gezien worden door anderen en dat vergt bewust nadenken over een goede communicatiestrategie. Bijvoorbeeld als je op zoek wil gaan naar een nieuwe werkgever. Blijf daarbij wel dicht bij wie je zelf bent. Immers, een geloofwaardig merk heeft de meeste impact.

Over Pauline van Tol

Pauline van Tol was medewerker bij de Loopbaanonderhoudsgroep, een organisatie welke loopbaanbegeleiding biedt aan hoogopgeleide managers en professionals. Hier hield zij zich bezig met thema’s als het vinden van je work(ing) identity, zelfvertrouwen, personal branding en duurzame inzetbaarheid. Ze heeft een passie voor het naar boven halen van de kwaliteiten en mogelijkheden in mensen. Om die reden volgt ze op dit moment een tweede master Positieve Psychologie aan de Universiteit Twente.

  • Je moet inderdaad bereid zijn om flexibel te worden. Er zijn grote veranderingen gaande en je moet je voorbereiden op een andere arbeidsmarkt!