• Comments Off on

Verboden vragen tijdens het sollicitatiegesprek

Naast het bestaan van de sollicitatiecode is er ook wetgeving die bedrijven en instanties behoedt voor het stellen van bepaalde vragen. Dit gebeurt op basis van de Wet op gelijke behandeling en de Wet op Medische Keuringen.

Zowel bewust als onbewust worden er regelmatig verboden vragen gesteld tijdens het sollicitatiegesprek. Als sollicitant kan je al snel overdonderd worden door dit soort vragen. Het is dus verstandig je alvast te wapenen met wat informatie over wat een werkgever wel mag vragen en wat niet.

Voorbeelden van verboden onderwerpen

Tijdens de sollicitatieprocedure mogen er geen vragen gesteld worden over:

  • Godsdienst en religie
  • Geslacht
  • Nationaliteit
  • Etnische afkomst
  • Seksuele geaardheid
  • Lidmaatschap van brancheverenigingen
  • Politieke voorkeur
  • Burgerlijke staat

Zwangerschapsvragen tijdens een sollicitatiegesprek

Zwangerschap is een criterium waar geen rekening mee mag worden gehouden bij het werven en selecteren van nieuw personeel. Dit geldt zowel in België als in Nederland. Hetzelfde geldt voor vragen met betrekking tot een zwangerschap later in de carrière.

Recruiters kunnen hierin geïnteresseerd zijn in verband met het dure zwangerschapsverlof dat de werkgever anders zou moeten betalen. Om vrouwen hiervoor in bescherming te nemen is in het Burgerlijk Wetboek bepaald dat vragen hierover niet gesteld mogen worden. Dit betekent natuurlijk niet dat men zich hier altijd aan houdt.

Wordt hier toch naar gevraagd, dan heeft de sollicitante het recht hierover te liegen. Dit wordt ook wel het zwijgrecht of liegrecht genoemd. De bedrijven die dit soort vragen stellen lopen het risico voor de kantonrechter te moeten verschijnen. Het probleem voor het slachtoffer in dit verhaal is echter vaak de bewijslast, want hoe bewijs je dat je niet aangenomen bent wegens je zwangerschap? Het is dan ook een erg moeilijke kwestie.

Toch zijn er ook een aantal uitzonderingen op deze regel. Wanneer een zwangerschap een directe invloed heeft op het normale uitoefenen van je werk, dan is deze vraag niet strafbaar en dient een sollicitante hier eerlijk op te antwoorden. Een aantal voorbeelden hiervan: fotomodellen, danseressen of banen waarin gewerkt wordt met gevaarlijke stoffen die verboden zijn voor zwangere vrouwen.

Gezondheidsvragen

Een werkgever mag volgens de wet niet vragen of de sollicitant in goede gezondheid verkeert. Dit geldt evenzeer voor vragen over het verzuim bij de vorige werkgever(s). Dit mag niet op basis van de Wet gelijke behandeling. Wat wel mag, is de sollicitant onderwerpen aan een medische keuring, indien dit vóór het sollicitatiegesprek is aangekondigd. Tevens mag dit alleen als er bijzondere functie-eisen op medisch gebied zijn gesteld en je als laatste kandidaat over bent gebleven. De laatste regel is van kracht om discriminatie op basis van gezondheid te voorkomen.

Dit betekent niet net als bij zwangerschap dat er zomaar gelogen mag worden over de gezondheid. Wanneer je niet in staat bent om alle taken uit de omschrijving uit te voeren, je minder productief bent of een aangepaste werkplek nodig hebt, dan ben je verplicht dit te vermelden. Wanneer je dit niet doet, is de werkgever gerechtigd de loonbetaling stop te zetten bij ziekte of je te ontslaan.

Hoe reageer ik op verboden sollicitatievragen?

Je kunt simpelweg zeggen dat je geen antwoord wilt geven, omdat dit niet verplicht is. Maar of dit handig is, blijft natuurlijk maar de vraag. Formele regels, zoals het zwijgrecht in deze situatie, zijn niet altijd handig om te gebruiken in praktijksituaties.

Er zijn een aantal slimme manieren om te reageren op dit soort vragen, zonder dat je hier later op aangesproken kunt worden. De eerste tip is te allen tijde: blijf vriendelijk. Doe je dit niet, dan kun je de sollicitatie sowieso op je buik schrijven.

Slimme manieren om te reageren:

  • Wedervragen
  • Met humor

Geef er een positieve draai aan

Een medische achtergrond geven kan soms juist goed zijn om aan te wenden tijdens een sollicitatiegesprek. Denk bijvoorbeeld aan het helpen van mensen met dezelfde ziekte in een ziekenhuis. Ben je een verpleegster en heb je vroeger kanker gehad en daardoor een gat gekregen in je cv? Je zou deze ervaring kunnen aanwenden en aangeven dat je hierdoor beter begrijpt wat patiënten nodig hebben.

Je hebt immers meer inlevingsvermogen in de situatie van de patiënt dan andere verpleegsters. Het kan je hebben gesterkt in je kwaliteiten als verpleegster.

Voorbereiding op verboden sollicitatievragen:

Bedenk van tevoren alvast wat je kwijt wilt over bovenstaande onderwerpen. Ondanks dat het dus officieel niet mag, kan het toch gevraagd worden. Dit kan zijn omdat de vragensteller lak heeft aan de wettelijke regels, maar ook omdat deze niet op de hoogte is van de regels. Het zijn immers niet altijd recruiters of personeelsfunctionarissen die het gesprek leiden. Het kunnen ook managers zijn die niet op de hoogte zijn van deze reglementen.

Weeg dus af in hoeverre je bepaalde zaken belangrijk vindt om voor jezelf te houden. Dingen verzwijgen in een gesprek en je beroepen op je zwijgrecht zijn immers niet van positieve invloed op de uitkomst van het gesprek, hoe oneerlijk dit misschien ook is.

Over Perry Kroes

Sinds 2010 heb ik duizenden werkzoekenden geholpen om de baan van hun dromen te veroveren. Dit doe ik vrijwel uitsluitend digitaal: via deze website, email, telefoon, Skype en mijn e-books: ‘het sollicitatiebriefhandboek’ en 'het cv-handboek’. Ik geloof dat iedereen een baan verdient waar hij of zij gelukkig van wordt. Ook jij. Mijn missie is om jou deze baan te helpen veroveren.

Comments are closed.