fbpx
23 juli 2020

Racisme op de arbeidsmarkt

racisme

Het vinden van een nieuwe baan tijdens de coronacrisis is op zichzelf al lastig genoeg. Als je vanwege je etnische achtergrond ook nog eens fors minder kansen krijgt, lijkt de opdracht misschien onmogelijk. Sollicitatiedokter zet een aantal feiten en cijfers over racisme op de arbeidsmarkt op een rijtje. We vertellen je ook welke stappen je kan ondernemen als je er slachtoffer van wordt.

Volgens de Nederlandse wet mogen werkgevers bij een sollicitatie kandidaten niet aannemen of afwijzen op basis van hun etnische achtergrond. De wet die dat regelt heet de Awgb.

Discriminatie bij sollicitatiebrieven

Uit het ene na het andere onderzoek blijkt echter dat veel werkgevers nog altijd wél op etnische achtergrond discrimineren. Toen onderzoekers tussen 2016 en 2018 meer dan 4000 gelijkwaardige sollicitatiebrieven rondstuurden, bleek bijvoorbeeld dat brieven die ze ondertekenden met een Turkse, Marokkaanse of Antilliaanse naam 40% minder kans op een reactie hadden.

Socioloog aan de Universiteit van Amsterdam Bram Lancee leidde het onderzoek. Het experiment maakte voor hem pijnlijk duidelijk dat sollicitanten met een niet-Nederlandse achtergrond zelf maar weinig kunnen doen om hun baankansen te vergroten. “De oplossing ligt toch echt aan de kant van de werkgevers en de overheid”, zei hij bij het publiceren van de resultaten.

Fictieve cv’s

De uitkomsten van bovenstaand onderzoek werden bevestigd door onderzoeksbureau Panteia. In opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid plaatsten ze meer dan 700 fictieve cv’s op het internet. Volgens de onderzoekers van Panteia kregen cv’s waarop een Nederlandse naam stond significant meer reacties dan cv’s met niet-Nederlandse namen.

Uitzendbureaus doen mee aan racisme

In sommige gevallen helpen uitzendbureaus zelfs mee bij het discrimineren op de arbeidsmarkt. In 2018 belden redacteuren van het consumentenprogramma Radar met 78 vestigingen van diverse uitzendbureaus. Daarbij deden ze alsof ze werknemers zochten voor een tijdelijke callcenterklus en gaven ze aan liever geen beroep te doen op mensen met een Turkse, Marokkaanse of Surinaamse achtergrond. Bijna de helft van de uitzendbureaus ging met die opdracht akkoord.

Wat jij kan doen

Als jij tijdens het solliciteren merkt dat je fors minder kansen krijgt vanwege je etnische achtergrond, geeft dat een heel vervelend gevoel. Tegen racisme op de arbeidsmarkt kan je zelf niets doen. Het is een probleem dat moet worden opgelost door werkgevers, de overheid en de maatschappij.

Sommige sollicitanten met een niet-Nederlandse naam, kiezen ervoor om hun motivatiebrief met een fictieve naam te ondertekenen. Zo hopen ze hun kansen op een reactie te vergroten. Ze sluiten hun sollicitatie bijvoorbeeld af met Henk de Jong, terwijl ze toch echt Ahmed Amhali heten. Of deze tactiek op de lange termijn een grotere baankans oplevert, is echter niet zeker. Wanneer je uitgenodigd wordt voor een kennismaking komt een werkgever immers toch je echte naam te weten. Waarschijnlijk vindt hij het dan vervelend dat hij met zijn eigen discriminerende beleid wordt geconfronteerd.

Aangifte

Als je tijdens het solliciteren echt opzichtig met racisme te maken krijgt, zoals in dit voorbeeld bij een elektronicabedrijf in Arnhem, kan je wel wat doen. Aangezien discriminatie in het eerste artikel van de Nederlandse grondwet verboden wordt, adviseren we je in zo’n geval aangifte te doen. Daarover lees je meer op deze pagina van de Rijksoverheid.

Het succesverhaal van Mourad

Is er dan helemaal niets dat je zelf kan doen om toch een plaats op de arbeidsmarkt te veroveren? Volgens Mourad el Moussati zijn er juist wél mogelijkheden. Hij merkte dat hij weinig reacties kreeg wanneer hij sollicitatiebrieven rondstuurde. “Een pijnlijk gevoel, want mijn ouders hebben me met trots de naam Mourad gegeven. En toen zorgde die naam er opeens voor dat ik afgewezen werd.”

Mourad ging echter niet bij de pakken neerzitten maar besloot het over een andere boeg te gooien. In plaats van brieven, stuurde hij sollicitatievideo’s naar bedrijven. “Daardoor hoorden ze dat ik ondanks mijn achternaam perfect Nederlands spreek.”

Mourad’s fimpjes werkten, bij een multinational waar hij solliciteerde kreeg hij van de hele recruitment afdeling een filmpje terug. Tegenwoordig zet hij zich in om discriminatie en racisme op de arbeidsmarkt tegen te gaan door mensen die ermee te maken krijgen te leren videosolliciteren.

“Videosolliciteren is een middel dat vooroordelen kan wegnemen en daarmee een deel van het probleem kan oplossen,” zegt Mourad.